Η Κως στην κλασική εποχή (5ος-4ος αι.π.Χ.)

Οι νίκες των Ελλήνων στη Σαλαμίνα, στις Πλαταιές και στη Μυκάλη απέτρεψαν τον Περσικό κίνδυνο και έκαναν τους Κώους να αισθανθούν ότι ήταν αναγκαία η συμμετοχή τους στη μεγάλη συμμαχία που ετοιμαζόταν, την Αθηναϊκή.Το 478 π.Χ. ιδρύθηκε η ¨Αθηναϊκή Συμμαχία¨ ή ¨Συμμαχία της Δήλου¨. Στόχοι της ήταν η απελευθέρωση των ελληνικών πόλεων της Μ.Ασίας,που ακόμα κατείχαν οι Πέρσες,
και η αποτροπή ενδεχόμενης νέας προσπάθειας τους να επεκταθούν στο χώρο του Αιγαίου και της Ελλάδας ευρύτερα.Η Κως προσχώρησε στην Αθηναϊκή Συμμαχία πιστεύοντας ότι αυτό διασφάλιζε τα συμφέροντα της.

Οι Κώοι ανήκαν σε μια από τις πέντε περιφέρειες των φορολογικών καταλόγων και πλήρωναν στη
συμμαχία τον <Καρικό φόρο> που ήταν 5 τάλαντα.Καθώς σιγά-σιγά η Αθηναϊκή συμμαχία μετατρεπόταν
σε ηγεμονία των Αθηναίων πάνω στους συμμάχους της, τους οποίους καταπίεζαν οικονομικά και
επέβαλλαν τις πολιτικές επιλογές τους που εκείνοι πρόκριναν, μπορούμε να πούμε ότι η Κως
στερήθηκε τμήμα της αυτοτέλειας της.Θετικό για τους Κώους, όμως, ήταν ότι ο συμμαχικός στόλος,
με επικεφαλή των Κίμωνα τον Αθηναίο,νίκησε τους Πέρσες από την περιοχή του Αιγαίου και τα νότια
παράλια της Μ.Ασίας.Το 431 π.Χ.αρχίζει ο μεγάλος εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στους Αθηναίους-Σπαρτιάτες
και τους συμμάχους τους. Στο ξεκίνημα του οι Κώοι βρέθηκαν με το μέρος των Αθηναίων.
Το 413-412π.Χ.ένας ισχυρός σεισμός συγκλόνισε την Κω.

Στα μέσα του 7ου π.Χ.αι.,ιδρύθηκε και απέκτησε ισχύ το κράτος των Λυδών στη Μ.Ασία.Την εποχή
της μέγιστης ακμής του,είχε επεκταθεί σ'ολόκληρο την περιοχή των μικρασιατικών παραλίων
και τα νησιά.Η διοίκηση των Λυδών ήταν "ελαστική" είχαν αφήσει κάποιες ελευθερίες στους
κατακτημένους λαούς.Στα μέσα του 6ου π.Χ.αι., οι Πέρσες υποτάσσουν τους Λυδούς. Η Κως άργησε
να υποταχθεί ίσως επειδή συνέφερε τους Πέρσες να διατηρήσουν καλές σχέσεις.Το 480 π.Χ. στη
ναυμαχία της Σαλαμίνας, οι Κώοι αναγκάστηκαν να πολεμήσουν στο πλευρό της Αρτεμησίας Α΄,
βασίλισσας της Αλικαρνασσού και συμμάχου των Περσών, που είχε στην ηγεμονία της και την Κω,
Κάλυμνο και Νίσυρο.Διαβάζουμε στον Ηρόδοτο ότι τα νησιά αυτά και η Αλικαρνασσός έδωσαν 5 πλοία.

Τότε ο Σπαρτιάτης ναύαρχος Αστύοχος λεηλάτησε την Κω-Μεροπίδα που ήταν ατείχιστη.Την ίδια χρονιά οι Σπαρτιάτες έπεισαν τους Ροδίους να αποστατήσουν από την Αθηναϊκή Συμμαχία.Οι Κωοι θα τους ακολουθήσουν. Μετά την νίκη των Σπαρτιατών το καλοκαίρι του 410 π.Χ.ο Αλκιβιάδης με 13 πλοία αποβιβάζεται στην Κω και τη
λεηλατεί, για να τιμωρήσει την αποστασία, επίσης, οχυρώνει την ερειπωμένη Κω-Μεροπίδα.Τρία χρόνια αργότερα,το 408, θα επαναλάβει τη λεηλασία της Κω και Ρόδου, για να συγκεντρώσει εφόδια. Όταν το 407 π.Χ. ο Σπαρτιάτης Λύσανδρος κινήθηκε προς την Κω,Μίλητο και Έφεσο, η Κως βρήκε την ευκαιρία να προσχωρήσει και πάλι στην Σπαρτιατική συμμαχία, όπου θα παραμείνει
μέχρι το 394π.Χ.Η Κως, λοιπόν, όπως και άλλες περιοχές, δεν κράτησε σταθερή στάση, μετακινούμενη πότε προς το
μέρος της Αθήνας καί πότε προς το μέρος της Σπάρτης, όπως όριζαν κάθε φορά τα συμφέροντα της,
αλλά και οι πιέσεις που δέχονταν.