Η Κως κατά την Υστεροβυζαντινή εποχή (1081-1453 μ.Χ.)

Από το 1081 και έπειτα αρχίζει η σταδιακή αποδυνάμωση του νησιωτικού κόσμου.Ο αυτοκρατορικός στόλος έχει εξασθενήσει, ενώ
για πρώτη φορά δημιουργείται τουρκικός στόλος.Από το 1089 έως το 1092 ο Τζαχάς (εμίρης της Σμύρνης) έκανε πειρατικές
επιδρομές στην Κω και σε άλλα νησιά και αναχαιτίστηκε από το βυζαντινό στόλο. Όμως το 1096 διεισδύουν στην ανατολική
Μεσόγειο οι Φράγκοι, οι Ενετοί (Βενετσιάνοι) και οι Γενοβέζοι. Οι Σταυροφόροι αναστατώνουν τη ζωή στο βυζάντιο και συχνά,
στα πλαίσια του ανεφοδιασμού τους, λεηλατούν τα μικροτερα νησιά.Από τον 12ο αι. είναι πλέον εμφανής η εγκατάλειψη του
βυζαντινού στόλου. Η άμυνα των νησιών βασίζεται πλέον στα κάστρα και στην αποστολή χερσαίων δυνάμεων.Στο δεύτερο μισό
του 13ου αι. η χαλαρή βυζαντινή εξουσία δεν κατόρθωσε να προστατέψει αποτελεσματικά τα νησιά της περιοχής μας.
Από πατριαρχικά έγγραφα του 1267 και του 1282 πληροφορούμαστε ότι οι Ιταλοί πειρατές επιτέθηκαν στην Κω και λεηλάτησαν
τη Μονή Σπονδών.Το 1283 οι Ενετοί απέτυχαν να καταλάβουν την Κω. Το 1284 όμως, με αρχηγό τον Jacomo Tiepolo Scopolo, γιο
του δόγη, έκαμψαν την αντίσταση των Κώων.Αποκεφάλισαν τον αρχηγό τους(τα έγγραφα τον ονομάζουν Καλόγερο), λέγεται μάλιστα
ότι γέμισαν το κεφάλι του με άχυρο και το έστειλαν στη Βενετία. Επίσης λεηλάτησαν και έκαψαν το νησί και έστειλαν πολλούς
αιχμαλώτους στην Κρήτη.Πάρα ταύτα οι Κώοι εξακολουθούν να βασίζονται στην Κωνσταντινούπολη.Το 1304 ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β΄ παραχώρησε την Κω και άλλα νησιά στο Γενοβέζο Βενέδικτο Ζακκαρία.Το 1306 την παραχώρησε σε ένα άλλο Γενοβέζο,το Βινιόλο Βινιόλι, που βοήθησε τους Ιππότες να κατακτήσουν τη Ρόδο και τα γύρω νησιά.Στο διάστημα αυτό τα νησιά του Αιγαίου μαστίζονται από πειρατικές επιδρομές Γενοβέζων και Ενετών.